Diterjemahkan daripada laporan Anadolu

Warisan sejarah dan budaya Gaza tidak terlepas daripada pengeboman Israel semasa perang dua tahun di Tel Aviv, dengan lebih 20,000 artifak jarang dari zaman prasejarah hingga zaman Utsmaniyyah hilang dan dirompak.

“Tentera Israel telah memusnahkan tapak arkeologi Gaza secara sistematik dan meluas sebagai sebahagian daripada dasar yang bertujuan untuk menghapuskan identiti Palestin,” Ismail al-Thawabteh, ketua Pejabat Media Kerajaan Gaza, memberitahu Anadolu pada Isnin.

Menurut data rasmi, tentera Israel memusnahkan sepenuhnya atau sebahagian lebih daripada 316 tapak arkeologi dan bangunan di Jalur Gaza, kebanyakannya berasal dari era Mamluk dan Utsmaniyyah, manakala yang lain menjejaki kembali ke awal abad Islam dan zaman Byzantine.

Qasr al-Basha, sebuah istana era Mamluk yang dibina di atas tapak warisan UNESCO sejak 800 SM, tidak terlepas daripada sasaran sistematik Israel terhadap sejarah Gaza.

Terletak di kejiranan Al-Daraj di Kota Lama bandar Gaza, 70% daripada istana Qasr al-Basha telah rosak dalam serangan Israel, menurut Hamouda Al-Dahdar, pakar warisan budaya di Pusat Pengekalan Warisan Budaya di Bethlehem, di Tebing Barat yang diduduki.

PENJARAHAN

Juruteknik dan pekerja terus mencari artifak yang bertaburan di bawah runtuhan, menggunakan alat mudah untuk memulihkan dan mengekalkan identiti sejarah Gaza.

“Apa yang berlaku kepada warisan Gaza bukan sahaja kemusnahan; ia adalah rompakan terancang, amalan yang dijenayahkan di bawah undang-undang antarabangsa dan dianggap sebagai serangan terhadap warisan budaya global,” kata Thawabteh.

Dia menambah bahawa lebih 20,000 artifak langka yang merangkumi era prasejarah hingga zaman Utsmaniyyah yang ditempatkan di muzium itu telah hilang semasa perang Israel.

Dahdar turut mengesahkan kehilangan beribu-ribu artifak yang jarang ditemui dan pelbagai selepas tentera Israel menyerbu dan memusnahkan tapak tersebut.

“Setiap bahagian artifak ini adalah penting dari segi sejarah dan mewakili satu bab dalam sejarah tamadun Palestin,” kata Dahdar, yang menyifatkan penjarahan (rompakan) itu sebagai “jenayah budaya besar yang menjejaskan identiti negara dan warisan bersama manusia”.

Pakar itu menyatakan bahawa tapak itu sebelum ini telah mengalami kemusnahan besar semasa operasi ketenteraan Israel sebelum ini sebelum ia berundur pada 1994.

Selepas pengunduran Israel, Pihak Berkuasa Palestin memulihkan istana dan menjadikannya sebuah muzium yang menampilkan koleksi sejarah yang berharga.

Israel menduduki Jalur Gaza pada 1967 dan berundur pada 1994 di bawah Perjanjian Oslo 1993 dengan Pertubuhan Pembebasan Palestin (PLO). Pada tahun 2005, ia membongkar penempatannya di Gaza di bawah “Pelan Pemisahan” unilateralnya.

Sekali lagi, semasa perang terbaharu yang bermula pada Oktober 2023, istana itu mengalami kemusnahan dan penjarahan objek arkeologinya.